Lock-out Tag-Out

Bezpieczeństwo i higiena pracy / Artykuły BHP

mateusz.lembicz

2023-08-19


Wprowadzenie


Zgodnie z § 58 punkt 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP Maszyny niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być wycofane z użytkowania oraz wyraźnie oznakowane tablicami informacyjnymi i zabezpieczone w sposób uniemożliwiający ich uruchomienie. Spełnienie tego wymagania może zapewnić system LOTO.


Definicja systemu Lock-out Tag-out


Systemy Lockout/Tagout (LOTO) to zestaw specjalnych procedur i praktyk mających na celu ochronę pracowników przed energią uwalnianą przez obsługiwane maszyny lub zagrożeniami wy- stępującymi podczas bieżących czynności konserwacyjnych i utrzymania ruchu[1]

System ten polega na zablokowaniu wszystkich źródeł energii pochodzących z maszyny przed nieautoryzowanym i przypadkowym dostępem. Oprócz tego jest to też zbiór procedur nie tylko blokowania ale informowania dlaczego i kto zablokował dostęp do źródeł energii tej maszyny.


Wdrożenie systemu loto


Etapy wdrożenia systemu Lock-Out Tag-out prezentuje poniżej Rysunek nr 1.



Rys. 1 Procedura postępowania przy wdrażaniu systemu LOTO

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Identyfikacja urządzeń, do których konieczne jest zastosowanie procedury LOTO to nic innego jak wybór obszaru produkcji, który będzie podlegał wdrożeniu systemu LOTO. Chodzi tutaj nie tylko o wybór wydziału produkcyjnego, ale przede wszystkim określeniu linii produkcyjnej gdzie zostanie wdrożone LOTO. Następnym krokiem po wybraniu obszaru wdrożenia tego systemu będzie audyt LOTO pod kątem przygotowania instrukcji LOTO, które ułatwią blokowanie źródeł energii na maszynach i oznakowanie maszyn.

Zidentyfikowanie źródeł energii to nic innego jak przeprowadzenie audytu linii produkcyjnej i wykonanie dokumentacji fotograficznej wszystkich źródeł energii na danym stanowisku pracy w danym obszarze linii produkcyjnej.

Na opracowanie szczegółowej procedury LOTO składa się określenie zapotrzebowania na określone wyposażenie LOTO, opracowanie instrukcji, dobór miejsca lokalizacji skrzynek LOTO.

Przeszkolenie pracowników ma na celu zaznajomienie pracowników z systemem LOTO (co to jest system LOTO, z czego się składa, na czym polega itp.)

Wdrożenie procedury LOTO to zakup i wdrożenie instrukcji oraz wyposażenia LOTO na dany obszar produkcyjny i rozpoczęcie stosowania tego systemu w praktyce.

Wyposażenie systemu loto


Najczęściej stosowanymi urządzeniami blokującymi są kłódki bezpieczeństwa. Są one przeznaczone do zamykania urządzeń odłączających od zasilania w pozycji otwartej. Dają pewność i gwarancję bezpieczeństwa pracownikom, którzy dokonują remontów i konserwacji urządzeń przemysłowych[1].Kłódki bezpieczeństwa zaprezentowano na rysunku nr 2.



Rys. 2 Kłódki bezpieczeństwa

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokady zaworów LOTO służą do blokowania wszelkiego typu: zaworów (kulowych, grzybkowych, motylkowych), zasuw, przepustnic, zasuw ślimakowych w bezpiecznej pozycji. Użytkownik stosuje blokady zaworów, aby osoby postronne nie mogły przestawić czy otworzyć zaworu bez wiedzy osoby zamykającej dany zawór[1]. Blokady zaworów zaprezentowano na rysunku nr 3.



Rys. 3 Blokady zaworów

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokady wyłączników energii elektrycznej służą do blokowania wszelkiego rodzaju przełączników, bezpieczników, w taki sposób aby nieupoważniona osoba nie mogła przestawić przełącznika w pozycję załączoną [1].Blokady wyłączników energii elektrycznej zaprezentowano na rysunku nr 4.



Rys. 4 Blokady wyłączników energii elektrycznej

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Do ograniczenia możliwości podłączenia urządzenia peryferyjnego stosuje się blokady wtyków i wtyczek elektrycznych[1]. blokady wtyków i wtyczek elektrycznych zaprezentowano na rysunku nr 5.



Rys. 5 Blokady wtyków i wtyczek elektrycznych

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokady przycisków pulpitów operatora i urządzeń STOP awaryjny stanowią dodatkowe zabezpieczenie przed przypadkowym uruchomieniem maszyny podczas prowadzenia rutynowych prac związanych z obsługą maszyn i urządzeń. Jest to bardzo często jedyna metoda zabezpieczenia maszyny przed uruchomieniem przez nieupoważnionego pracownika i może być stosowana, w sytuacjach gdy nie można wyłączyć maszyny na obwodach zasilających. Blokady te są wykorzystywane także w trakcie prowadzenia bieżących czynności obsługowych przy maszynie, gdy pracownik nie może pozbawić maszyny zasilania.[1] Blokady przycisków pulpitów operatora i urządzeń STOP awaryjny zaprezentowano na rysunku nr 6.



Rys. 6 Blokady przycisków

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokady rozłączników bezpiecznikowych służą w systemie LOTO do zabezpieczania styków, z których celowo usunięto wkładkę bezpiecznikową. Po umieszczeniu blokady w podstawie bezpiecznikowej nie można umieścić wkładki.[1] Blokady rozłączników bezpiecznikowych zaprezentowano na rys. 7



Rys. 7 Rozłączników bezpiecznikowych

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokada do szybkozłączek pneumatycznych umożliwia odcięcie sprężonego powietrza bez konieczności instalacji kosztownych zaworów blokujących. Blokadę zakłada się na złączkę wtykową. Blokada zamykana jest na kłódkę i oznaczana przywieszką.[1]. Blokadę do szybkozłączek pneumatycznych zaprezentowano na rys. 8.



Rys. 8 Blokady do szybkozłączek pneumatycznych

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Blokada butli z gazem skutecznie blokuje zawory, kurki, małe zasuwy i zawory z pokrętłem, grzybki bezpieczeństwa oraz zawory kulowe z motylkiem do zamykania.[1] Blokade butli z gazem zaprezentowano na rys. 9.



Rys. 9 Blokada butli z gazem

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Niezwykle praktycznym i poręcznym urządzeniem LOTO są blokady linkowe. Mają one zastosowanie do wielu zagrożeń mechanicznych, elektrycznych i kinetycznych. Jednym urządzeniem blokującym pracownicy mogą blokować: zawory, przepustnice, zasuwy, wyłączniki remontowe, bezpieczniki, elektrozamki, bramki odgradzające pole pracy maszyny. Blokada linkowa pozwala pracownikowi założyć blokady na wiele urządzeń i zamknąć jedną kłódką wszystkie zablokowane urządzenia.[1] Blokade linkową zaprezentowano na rys. 10.



Rys. 10 Blokada linkowa

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Przywieszki ostrzegawcze Tagout pozwalają wskazać, kto jest odpowiedzialny za umieszczenie blokady Lockout oraz kto jest upoważniony do jej zdjęcia lub dokonania zmian.[1] Przywieszki ostrzegawcze Tagout zaprezentowano na rys. 11.



Rys. 11 Przywieszki ostrzegawcze Tagout

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Stacje LOTO służą do przechowywania i zarządzania systemem blokad i zawieszek. Pracownicy w uporządkowany sposób mogą przechowywać wyposażenie systemu LOTO, a kierownictwo może w łatwy sposób kontrolować, czy pracownicy stosują procedurę LOTO. Stacje LOTO występują w różnych rozmiarach i wariantach. Tablice na blokady występują w postaci otwartych stacji LOTO na kłódki i wyposażenie lub zamkniętych stacji LOTO. Stacje LOTO zaprezentowano na rys. 12



Rys. 12 Stacje LOTO

Źródło: https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf

Podsumowanie


System Lock-out Tag-out to kompleksowy system odcinania źródeł energii maszyny oraz ochrony przed przypadkowym uruchomieniem. System ten składa się na: przegląd linii maszyn, a także źródeł energii każdej maszyny, dobór blokady do źródła energii, sporządzanie instrukcji, szkolenie oraz wdrożenie LOTO do użytku. System ten to kompleksowe podejście do zarządzania bezpieczeństwem maszyn


Bibliografia


Netografia


[1]https://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/94490/Wytyczne-Loto-M-Dzwiarek-3-SP-09.pdf


Autor: Mateusz Lembicz © Wszelkie prawa zastrzeżone