Szkolenie wstępne BHP
Bezpieczeństwo i higiena pracy / Artykuły BHP
mateusz.lembicz
2023-03-19
Wprowadzenie
Szkolenie jest jedną z form wdrażania pracownika do pracy. Stanowi narzędzie propagowania idei bezpieczeństwa w miejscu pracy. Pozwala przypominać wszystkim jak istotną rzeczą jest bezpieczeństwo. Dlatego tak ważne jest odpowiednie przeszkolenie pracownika przed rozpoczęciem pracy. W tym artykule zostanie omówione szkolenie wstępne BHP: z czego się składa i jak również jakie tematy powinny być poruszone na takim szkoleniu.
Istota szkolenia wstępnego BHP
Zgodnie z rozdziałem VII działu X Kodeksu pracy, który brzmi:
Art. 2373. § 1. Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania
nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także
dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
A także:
§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie
okresowych szkoleń w tym zakresie. Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do
pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym
stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed
nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
Kluczowe zatem jest fakt, że szkolenie to powinno zaznajomić pracownika z istotą bezpieczeństwa pracy, a także istotnymi zagrożeniami na stanowisku pracy przed rozpoczęciem pracy. Istotny jest również fakt, iż najczęściej ulegają wypadkom osoby, które rozpoczęły prace lub które posiadają ok. 25-letni staż pracy.
Składowe szkolenia wstępnego BHP
Szkolenie wstępne BHP zgodnie z rozporządzeniem dotyczącego szkolenia BHP składa się z następujących modułów:
§ 8. Szkolenie wstępne jest przeprowadzane w formie instruktażu według programów opracowanych dla poszczególnych grup stanowisk i obejmuje:
1) szkolenie wstępne ogólne, zwane dalej „instruktażem ogólnym”;
2) szkolenie wstęppne na stanowisku pracy, zwane dalej „instruktażem stanowiskowym”.
Instruktaż ogólny
Ideę instruktażu ogólnego tłumaczy następujący paragraf rozporządzenia odnośnie szkolenia BHP
§ 9. 1. Instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się ́z podstawowymi przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy
lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
Intruktaż ogólny prowadzi zgodnie z § 10 punkt 2 rozporządzenia prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy lub osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniające właÊciwą realizację ́programu instruktażu.
Celem instuktażu ogólnego zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z:
a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy,
b) przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy,
c) zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynajà prac ́ w danym zakładzie pracy.
Szkolenie powinno byç zorganizowane w formie instruktażu — przed rozpoczęciem przez pracownika pracy w danym zakładzie pracy — na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora
szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji, środków do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
Ramowy program szkolenia
Lp. | Temat szkolenia*) | Liczba
godzin** |
1 | 2 | 3 |
1 | Istota bezpieczeństwa i higieny pracy | 0,6 |
2 | Zakres obowiązków i uprawnień pracodawcy, pracowników oraz poszczególnych komórek
organizacyjnych zakładu pracy i organizacji społecznych w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy |
3 | Odpowiedzialność za naruszenie przepisów lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy |
4 | Zasady poruszania się na terenie zakładu pracy | 0,5 |
5 | Zagrożenia wypadkowe i zagrożenia dla zdrowia występujące w zakładzie i podstawowe
środki zapobiegawcze |
6 | Podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy związane z obsługą urządzeń
technicznych oraz transportem wewnàtrzzakładowym | 0,6 |
7 | Zasady przydziału odzieży roboczej i obuwia roboczego oraz środków ochrony
indywidualnej, w tym w odniesieniu do stanowiska pracy instruowanego | 0,5 |
8 | Porządek i czystość w miejscu pracy — ich wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo pracownika |
9 | Profilaktyczna opieka lekarska — zasady jej sprawowania w odniesieniu do stanowiska
instruowanego |
10 | Podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie pożaru | 0,5 |
11 | Postępowanie w razie wypadku, w tym organizacja i zasady udzielania pierwszej pomocy |
| Razem: | minimum
3 |
Instruktaż stanowiskowy
Idea instruktażu stanowiskowego brzmi tak:
§ 9.2. Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się ́z czynnikami środowiska pracy występującymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym zwiàzanym z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami, jakie mogà powodowaç te czynniki, oraz metodami
bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach.
Intruktaż stanowiskowy prowadzi zgodnie z § 11 punkt 5 rozporządzenia wyznaczona przez pracodawcę ́osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadajà odpowiednie kwalifikacje i doÊwiadczenie zawodowe oraz
są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.
Zgodnie z z § 11 punkt 6 rozporządzenia Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, stanowiącym podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Celem szkolenia jest uzyskanie przez pracownika:
a) informacji o czynnikach środowiska pracy występujących na danym stanowisku pracy i w jego bezpośrednim otoczeniu oraz o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą,
b) wiedzy i umiejętności dotyczących sposobów ochrony przed zagrożeniami wypadkowymi i zagrożeniami dla zdrowia w warunkach normalnej pracy i w warunkach awaryjnych,
c) wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu bezpiecznego wykonywania powierzonej pracy.
Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników nowo zatrudnianych na stanowiskach robotniczych i innych,
na których występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych, dla pracowników przenoszonych na takie stanowiska oraz w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych, tj. w razie zmiany procesu technologicznego, zmiany organizacji stanowisk pracy,
wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń. Szkolenie jest przeznaczone również dla studentów odbywających praktyki studenckie oraz uczniów odbywających praktyczną naukę ́zawodu.
Szkolenie powinno byç prowadzone w formie instruktażu — na stanowisku, na którym będzie zatrudniony instruowany pracownik, na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora szkolenia.
Szkolenie powinno uwzględniać następujące etapy:
a) rozmowę́ wstępną instruktora z instruowanym pracownikiem,
b) pokaz i objaśnienie przez instruktora całego procesu pracy, który ma być realizowany przez pracownika,
c) próbne wykonywanie procesu pracy przez pracownika przy korygowaniu przez instruktora sposobów
wykonywania pracy,
d) samodzielną pracę instruowanego pracownika pod nadzorem instruktora,
e) sprawdzenie i ocenę́ przez instruktora sposobu wykonywania pracy przez pracownika.
Jeżeli pracownik wykonuje prace na różnych stanowiskach, szkolenie powinno uwzględniać wszystkie rodzaje prac, które będą należały do zakresu obowiązków pracownika.
Sposób realizacji szkolenia i czas trwania poszczególnych jego części powinny byç dostosowane do przygotowania zawodowego i dotychczasowego stażu pracy pracownika oraz zagrożeń występujących przy
przewidzianej do wykonywania przez niego pracy.
Ramowy program szkolenia
Lp. | Temat szkolenia | Liczba godzin *) |
instruktażu osób wymienionych w 11 ust. 1 rozporządzenia (nie dotyczy pracowników wymienionych w kolumnie 4 | instruktażu pracowników administracyjno-biurowych narażonych na działanie czynników uciążliwych |
1 | 2 | 3 | 4 |
1 | Przygotowanie pracownika do wykonywania określonej pracy, w tym w szczególności:
a) omówienie warunków pracy z uwzględnieniem
- elementów pomieszczenia pracy, w którym ma pracować pracownik, mających wpływ na warunki pracy pracownika (np. oświetlenie ogólne, ogrzewanie, wentylacja, urządzenia techniczne, urządzenia ochronne),
- elementów stanowiska roboczego, mającego wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy (np. pozycja przy pracy, oświetlenie miejscowe, wentylacja miejscowa, urządzenia zabezpieczające, ostrzegawcze i sygnalizacyjne, narzędzia, surowce i produkty),
- przebiegu procesu pracy na stanowisku pracy w nawiązaniu do całego procesu produkcyjnego (działalności) w całej komórce organizacyjnej i zakładzie pracyy
b) omówienie czynników środowiska pracy występujących przy określonych czynnościach na stanowisku pracy oraz zagrożeń, jakie mogą stwarzać te czynniki, wyników oceny ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą i sposobów ochrony przed zagrożeniami, a także zasad postępowania w w razie wypadku lub awarii,
c) przygotowanie wyposażenia stanowiska roboczego do wykonywania określonego zadania
|
2 | 2 |
2 | Pokaz przez instruktora sposobu wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, z uwzględnieniem metod bezpiecznego wykonywania poszczególnych czynności i ze szczególnym zwróceniem uwagi na czynności trudne i niebezpieczne | 0,5 | - |
3 | Próbne wykonanie zadania przez pracownika pod nadzorem instruktora | 0,5 | - |
4 | Samodzielna praca pracownika pod nadzorem instruktora | 4 | - |
5 | Omówienie i ocena przebiegu pracy wykonywania pracy przez pracownika | 1 | - |
| Razem: | minimum 8 | minimum 2 |
*) w godzinach lekcyjnych trwających 45 minut
Bibliografia
Normy prawne
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
Autor: Mateusz Lembicz © Wszelkie prawa zastrzeżone