8 zasad zarządzania jakością

Zarządzanie Jakością / Artykuły ZJ

mateusz.lembicz

2024-12-09


Wprowadzenie


"Teoria i praktyka zarządzania jakością, podobnie jak inne nauki opiera się na ogólnym, zmieniającym się z rozwojem wiedzy paradygmacie. Zbiór jego reguł formułowali m.in. W.E. Deming, J.M. Juran i P.B. Crosby. Powszechnego znaczenia nabrał zbiór ośmiu zasad zarządzania jakością sformułowany przez Komitet Techniczny ISO/TC 176, opublikowany w normie ISO 9000:2000 i stanowiący podstawę współczesnej praktyki zarządzania"[1]. Wśród tych ośmiu zasad wyróżniamy:
* przywództwo,
* orientację na klienta,
* zaangażowanie ludzi,
* podejście procesowe,
* systemowe podejście do zarządzania,
* ciągłe doskonalenie,
* podejmowanie decyzji na podstawie faktów,
* związki z dostawcami oparte na wzajemnej korzyści




Orientacja na klienta


Rozwój nauk o jakości był spowodowany zmianą z orientacji na produkt na orientację na klienta. Tutaj właśnie dostrzeżono, że głos klienta jeśli chodzi o produkt jest najważniejszy. Orientacja na sprzedaż została zastąpiona orientacją na długotrwałe relacje z klientami. Początkowo przedsiębiorcy stosowali efekt cieknącego wiadra. Produkt, który wytworzono chciano tylko sprzedać co powodowało, że nowi klienci przybywali, jednak tak samo szybko odchodzili. Gdy orientacja na klienta zyskała na znaczeniu wtedy dostrzeżono, że należy skupić się na długotrwałej relacji z klientem. Dlatego każdy proces w przedsiębiorstwie powinien być skupiony na tworzeniu jakości dla klienta.




Przywództwo


"Jednym z zadań nowoczesnej organizacji jest przewodzenie ludziom, a nie kierowanie nimi"[1]. Kluczowa w zarządzaniu jest tutaj nie kontrola ludzi, a wspieranie ludzi i pomoc w osiąganiu celów, które obydwie strony sobie ustalą. Chodzi tutaj o wzajemne motywowanie się i inspirowanie. "Zadaniem przywódców jest wykorzystanie potencjału ludzkiego organizacji. Dlatego muszą wskazywać cele i formułować politykę (np. jakości, środowiskową, bezpieczeństwa) oraz zapewnić odpowiednie zasoby i kreowanie środowiska pracy, w którym panuje klimat sprzyjający angażowaniu się w osiąganie celów" [1]




Zaangażowanie ludzi


"K. Ishikawa podkreśla, że ludzie, a nie system , są twórcami jakości". Ludzie jako główny wykonawca wszystkich procesów na wszystkich szczeblach organizacji stanowią jego istotę. Koordynacja wszystkich elementów procesu sprawia, że to człowiek jest kluczowy w prawidłowym przebiegu każdego procesu. "Pełne zaangażowanie umożliwia wykorzystanie ich wiedzy i doświadczenia na korzyść organizacji"[1]. Kluczowe w tej zasadzie jest ustalenie jasnego podziału władzy, uprawnień i odpowiedzialności, dbanie o doskonalenie kwalifikacji pracowników. "Świadomi i uprawnieni do działania ludzie kreują wartości istotne dla organizacji i jej klientów" [1]




Podejście procesowe


"P. Drucker podkreśla, że zarządzanie musi koncentrować się na działaniach i ich efektach. Podstawowym zachowaniem zarządczym w organizacji powinno być zdefiniowanie tych działań i ich spodziewanych wyników"[1]. Wszystkie zdefiniowane działania powinny być zarządzane w formie procesów. Proces to "zbiór działań wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących, które przekształcają wejścia w wyjścia"[2] Aby odpowiednio zarządzać procesem trzeba zdefiniować działania, zasoby, cele itp. na wejściu by uzyskać końcowy wynik na wyjściu. Zarządzanie procesem można sprowadzić do następujących kroków:
* "rozpoznanie i nazwanie procesów niezbędnych do osiągania wyznaczonych celów"[1]
* "zidentyfikowanie elementów wejściowych i wyjściowych, a także związków i zależności między różnymi procesami"[1]
* "zapewnienie aby każdy pracownik był świadom tych procesów i ich znaczenia dla organizacji"[1]
* "pomiar procesów"[1]
* "ocenenie ryzyka i wpływ na klienta"[1]
* "zarządzanie procesami"[1]




Systemowe podejście do zarządzania


W systemowym podejściu chodzi o traktowanie całej organizacji jako system, czyli układ wraz z powiązaniami. "Polega ono na identyfikowaniu, rozumieniu i zarządzaniu systemem wzajemnie powiązanych procesów w celu osiągnięcia maksymalnej efektywności i skuteczności działania organizacji" [1]



Ciągłe doskonalenie


Ciągłe doskonalenie to ciągłe dostosowywanie organizacji do spełnienia określonych wymagań. Z racji zmiennego otoczenia należy dostosować się do zachodzących zmian. Zasada ciągłego doskonalenia to nic innego jak pomiar i poprawa funkcjonujących procesów. Polega to na wdrażaniu ciągłych zmian na zasadzie cyklu Deminga.



Podejmowanie decyzji na podstawie faktów


"Decyzje i działania podejmowane w celu poprawy wyników powinny być oparte na godnych zaufania danych i informacjach"[1]. Nastawienie na jakość wymaga podejmowania ciągłych decyzji, wprowadzaniu zmian, które wymagają danych. Zasada ta jest spójna z podejściem procesowym, systemowym, a także zasadą ciągłego doskonalenia. Bez pomiaru, raportów nie ma danych, na które można oprzeć czy system jakości funkcjonuje prawidłowo. Dlatego tak ważne jest podejmowanie decyzji na podstawie faktów



Związki z dostawcami oparte na wzajemnej korzyści


"Organizacja, która chce sobie zapewnić możliwość szybkiego reagowania na zmiany, potrzebuje stałych i bliskich kontaktów z dostawcami"[1]. Celem zawierania długotrwałych relacji z dostawcami jest zapewnienie dostarczania klientom wartości (jakości). Dobre funkcjonowanie dostaw to dobre funkcjonowanie zaopatrzenia wszystkich procesów w przedsiębiorstwie.

Podsumowanie


Zasady zarządzania jakością stanowią istotny drogowskaz dla organizacji do tworzenia wartości dla klienta. Owo tworzenie wartości znacznie przyczynia się do skutecznego zarządzania w zmieniającym się otoczeniu oraz do spełnienia wymagań klientów.


Bibliografia


[1] Zarządzanie jakością. Wybrane elementy, Wyd. PP, Poznań, 2006.


[2] Współczesne systemy zarządzania.Jakość. Bezpieczeństwo. Ryzyko, Wyd. Helion, Gliwice, 2012 .


Autor: Mateusz Lembicz © Wszelkie prawa zastrzeżone